Gökyüzünde pırıl pırıl parlayarak süzülen bir posta güvercinini ya da bulutların arasında taklaya giren bir mardini izleyip de iç geçirmeyenimiz azdır. Birçoğumuz bu sevdaya çocukken mahalledeki abilerin çatılarına bakarak düştük. Ancak uzaktan izlemekle, o canların sorumluluğunu alıp kümese girmek bambaşka dünyalardır.
Değerli Eguvercin.com ailesine yeni katılan, bu hobiye gönül vermiş dostlarımız; öncelikle aramıza hoş geldiniz. İnternette dolaşan, kitabi ve çoğu zaman kafa karıştıran o soğuk bilgileri bir kenara bırakın. Bugün, doğrudan kümes tozunu yutmuş ustaların tecrübeleriyle, güvercin beslemeye nereden ve nasıl başlamanız gerektiğini en samimi haliyle konuşacağız.
# 1. Temel Kural: Kuştan Önce Kümes Gelir
Hepimizin yaptığı ilk hata şudur: Bir hevesle gidip kuşları alırız, sonra "Bunları nereye koyacağız?" diye derme çatma, kartondan veya uyduruk tahtalardan bir yer yaparız. Güvercinler çok dayanıklı hayvanlardır; eksi derecelerde bile hayatta kalırlar ama cereyan (hava akımı) ve rutubet onları anında öldürür.
Havalandırma ve Cereyan: Kümesinizin mutlaka bir havalandırması olmalı ama iki farklı yönden esen rüzgarın ortasında (cereyanda) kalmamalıdır. Temiz hava kümese alttan girmeli, içerideki amonyak kokulu pis hava üstten çıkmalıdır.
Kuru ve Izgaralı Zemin: Güvercin ıslaklığa tahammül edemez. Tabanı ıslak kalan bir kümeste anında bağırsak hastalıkları ve ishal başlar. İmkanınız varsa zemine mutlaka plastik veya ahşap ızgara döşeyin ki kuş kendi dışkısına basmasın.
Yuvalıklar ve Tünekler: Kümeste her kuşun kendine ait bir alanı olmalıdır. Yerde topluca yatan kuşlar strese girer, birbirini döver. Duvarlara ters "V" şeklinde tünekler çakmak, kümes içi huzuru sağlamanın en kolay yoludur.
# 2. İlk Kuşları Seçerken Yapılan Hatalar
Kümes hazır, sıra geldi kuşları almaya. Yeni başlayan birinin kalbi pazara veya mezata gittiğinde her renkli, her farklı kuşa kayar. Ancak usta işi bir başlangıç için duygularla değil, mantıkla hareket edilmelidir.
Zor Irklardan Uzak Durun: Gidip ilk günden en pahalı, en narin ve bakımı en zor süs kuşlarını veya ağır performans kuşlarını almayın. Hatalarınızı tolere edebilecek, yavru bakıcılığı mükemmel olan yerli posta güvercinleri, bangolar veya düz uçan form kuşlarıyla başlayın. Tecrübe kazandıkça ırk değiştirirsiniz.
Mezat Yerine Yetiştirici: Pazar yerlerinden, kimin olduğu belli olmayan toplama kuşları almaktan kaçının. Kümese hastalık sokmanın en garantili yolu budur. Çevrenizde düzgün, kümesi temiz bir yetiştirici bulun ve ilk kuşlarınızı ondan sahiplenin.
Karantina Kuralı: Bunu şimdiden kulağınıza küpe yapın; ileride kümese dışarıdan yeni bir kuş getireceğiniz zaman, o kuşu asla direkt kendi kuşlarınızın içine salmayın. En az 15 gün ayrı bir kafeste gözlemleyin. Sağlıklı görünen bir kuş bile taşıyıcı olabilir.
# 3. Boğaz Meselesi: Yem ve Su Disiplini
Güvercinler önüne ne koyarsanız onu yiyen çöplük kuşları değildir. Hele ki çatıdaki o safkan ırkların sindirim sistemi çok daha hassastır.
Günde İki Öğün: Yeni başlayanların en çok yaptığı hata, kuşun önüne koca bir leğen yem koyup günlerce orada bırakmaktır. Bu hem yemi dışkıyla kirletir hem de kuşu tembelleştirir. Doğrusu; sabah ve akşamüstü, kuşlar doyana kadar yem vermektir.
İlk kuş su içmeye gittiğinde yerdeki yem toplanmalıdır. Bu sayede kuş her zaman sahibine aç ve itaatkar kalır.
Su,Hayatın Ta Kendisidir: Güvercinlerin suları her gün tazelenmeli, sulukların içi haftada bir fırçayla yıkanmalıdır. İçinde yosun tutmuş, sümüksü bir tabaka oluşmuş suluklar, hastalıkların üreme merkezidir.
Kum ve Mineral Şarttır:Çok kritik bir bilgi: Güvercinlerin dişleri yoktur. Yuttukları o sert buğdayları, mısırları midelerinde ezebilmek için taş yutmak zorundadırlar. Kümesin bir köşesinde sürekli olarak "güvercin kumu" (içinde midye kırığı, kırmızı kil ve çakıl taşı bulunan grit) bulundurmalısınız.
Kum yemeyen kuşun kursağı tıkanır.
# 4. İyi Bir Yetiştiricinin Gözlem Gücü
Ustalık, kuş hastalandıktan sonra ona kutu kutu ilaç dayamak değil; kuşun hastalanacağını iki gün önceden halinden anlayabilmektir.
Sabah kümese girdiğinizde sadece yem atıp çıkmayın. Beş dakika sessizce oturup onları izleyin. Yeme isteksiz gelen, köşede tüylerini kabartmış düşünen veya nefes alırken hırıldayan bir kuş varsa anında müdahale edin.
Hastalık şüphesi olan kuşu bir saniye bile düşünmeden sağlamların yanından ayırıp karantinaya alın.
Unutmayın; kümesin aynası kuşun dışkısıdır. Sağlıklı bir güvercin fındık büyüklüğünde, tok ve üzeri beyaz (ürik asit) dışkılar. Yerlerde su gibi, köpüklü veya fosforlu yeşil dışkılar görüyorsanız bir şeyler ters gidiyor demektir.
Son Söz: Bu Bir Sabır Yolculuğudur
Güvercin yetiştirmek, insana doğayı, sabrı ve sorumluluğu öğreten muazzam bir okuldur. Her şey ilk günden mükemmel olmayacak. Bazen hastalıklarla uğraşacak, bazen yavruların büyümesine sevinip ilk uçuşlarında gururlanacaksınız.
Bu canlara temiz bir nefes, sıcak bir yuva ve bir avuç temiz yem sunduğunuz sürece, onlar gökyüzünde sizin en büyük neşeniz olacaktır.
Emeğinizin ve sabrınızın karşılığını fazlasıyla alacağınız bu güzel serüvende, Eguvercin.com ailesi olarak yanınızda olmaktan mutluluk duyuyoruz. Kümesleriniz bereketli, gökyüzünüz hep şenlikli olsun!