Salmonella (Paratifo)Kümeslerin en sinsi ve yaygın düşmanlarından biri olan Salmonella, tedavi edilmezse hem yetişkin kuşlarda hem de yavrular arasında ciddi kayıplara yol açar.Belirtileri: Güvercinin eklemlerinde (özellikle kanat ve bacaklarda) şişlik ve ur benzeri yapılar oluşur. Kuş uçma yeteneğini kaybedebilir veya topallayabilir. Sulu, yeşil ve sümüksü bir dışkı en belirgin işaretlerdendir.
Ayrıca ani kilo kaybı ve iştahsızlık gözlemlenir.Nedenleri: Salmonella bakterisi genellikle kümese dışarıdan gelen enfekte bir kuş, fareler, böcekler veya kirlenmiş içme suları/yemler aracılığıyla girer. Kümes içi stres (kalabalık ortam, tüy dökümü dönemi) hastalığın yayılmasını hızlandırır.Tedavi Yöntemleri: Şüphelenilen kuş derhal karantinaya alınmalıdır. Veteriner hekim tavsiyesiyle geniş spektrumlu antibiyotikler (genellikle enrofloksasin veya amoksisilin etken maddeli) kullanılır.
Tedavi süreci 10 ila 14 gün sürebilir. Antibiyotik sonrası bağırsak florasını toparlamak için mutlaka probiyotik ve vitamin takviyesi yapılmalıdır.2. Trikomoniyaz (Pamukçuk / Peynirleme)Halk arasında "pamukçuk" veya "peynirleme" olarak bilinen bu hastalık, özellikle yavru güvercinler için ölümcüldür.Belirtileri: Güvercinin ağzını açtığınızda damak, boğaz veya gırtlak bölgesinde sarı, peynirimsi tabakalar görürsünüz.
Kuş yutkunmakta zorlanır, boynunu uzatarak nefes almaya çalışır. Gagalardan kötü bir koku gelebilir ve su tüketimi aşırı artar.Nedenleri: Hastalığın etkeni mikroskobik bir parazittir. Genellikle ortak kullanılan suluklardan veya ebeveynlerin yavrularını kusarak beslemesi (güvercin sütü) yoluyla bulaşır.Tedavi Yöntemleri: Tedavisi en kolay hastalıklardan biridir, yeter ki geç kalınmasın.
Ronidazol, karnidazol veya metronidazol etken maddeli ilaçlar kullanılır. Tüm kümesin suyuna ilaç katılarak toplu tedavi uygulanması, gizli taşıyıcıları temizlemek açısından şarttır. Sulukların her gün dezenfekte edilmesi tedavinin en önemli parçasıdır.3.
Koksidiyoz (Kanlı İshal)Bağırsakları hedef alan Koksidiyoz, kümesin nem dengesi bozulduğunda ortaya çıkmayı çok seven bir parazit enfeksiyonudur.Belirtileri: En tipik belirtisi aşırı sulu, bazen kanlı veya koyu kahverengi dışkıdır. Güvercinler tüylerini kabartır, köşelere çekilir ve aşırı su içer. Göğüs kemiğinde zayıflama (kuruma) başlar.Nedenleri: Altlığın ıslak kalması en büyük nedendir.
Parazit yumurtaları dışkı yoluyla atılır ve nemli ortamda hızla olgunlaşarak yeme, suya bulaşır.Tedavi Yöntemleri: Sülfamid grubu (sülfadiazin, sülfadimidin) veya amprolyum içeren ilaçlar suya karıştırılarak verilir. Ancak ilaç tedavisinden daha önemlisi kümesin tamamen kuru tutulmasıdır. Zemin ızgaraları kullanmak bu hastalığı büyük ölçüde engeller.4.
Newcastle (Yalancı Veba ve Sallabaş)Görmesi en üzücü, tedavisi ise maalesef olmayan viral bir hastalıktır. Virüs sinir sistemine saldırdığında geri dönüşü çok zordur.Belirtileri: Başlangıçta aşırı sulu, bol idrarlı ve yeşil dışkı görülür. Hastalık ilerledikçe sinirsel semptomlar başlar: Boynun dönmesi (sallabaş), denge kaybı, kendi etrafında dönme, kanat veya bacak felci.Nedenleri: Son derece bulaşıcı olan Paramyxovirus tip 1 neden olur.
Yabani kuşlardan, enfekte güvercinlerden veya yetiştiricinin kıyafetleriyle/ayakkabılarıyla bile kümese taşınabilir.Tedavi Yöntemleri: Newcastle hastalığının doğrudan bir ilaç tedavisi yoktur; antibiyotikler virüslere etki etmez. Sinirsel belirtiler gösteren kuşlar genellikle hayat boyu taşıyıcı veya engelli kalır. Tek çözüm aşılamadır.
Yavrular 3-4 haftalıkken mutlaka aşılanmalı ve bu aşı her yıl tekrarlanmalıdır.5. Adenovirüs ve E-Coli (Genç Kuş Hastalığı)Genellikle bir arada görülen bu iki etken, yavru ve genç güvercinlerin bağışıklık sisteminin düştüğü anları kollar.Belirtileri: Çok ani kusma atakları (kuş yediği yemi sindirmeden geri çıkarır), sapsarı veya yeşilimsi, aşırı sulu dışkı. Kuşlar 24-48 saat gibi kısa bir süre içinde ani ölümler yaşayabilir.Nedenleri: Adenovirüs bağışıklığı çökertir, hemen ardından bağırsaklarda normalde de bulunan E-coli bakterisi fırsat bularak kontrolden çıkar.
Yarış uçuşları, eğitimler, kalabalık kümes ortamı ve ani yem değişiklikleri stresi tetikleyerek bu hastalığa davetiye çıkarır.Tedavi Yöntemleri: Adenovirüs için doğrudan bir ilaç olmasa da, E-coli'yi bastırmak için geniş spektrumlu antibiyotikler kullanılır. Bu dönemde kuşlara ağır taneli yemler (bezelye, mısır, fiğ) vermek yerine, sindirimi kolay diyet yemler veya sadece pirinç/buğday verilmelidir. Elektrolit takviyesi sıvı kaybını önlemek için hayatidir.Hızlı Teşhis TablosuAşağıdaki tablo, belirtilere göre kümesinizde hangi hastalığın olabileceğini hızlıca anlamanıza yardımcı olabilir:Belirti / GözlemOlası Hastalık (Şüphe)İlk Yapılması GerekenAğızda sarı tabaka, yutkunma zorluğuTrikomoniyaz (Pamukçuk)Ağız içi kontrol, suya ronidazolKanat tutulması, eklem şişliğiSalmonella (Paratifo)Karantina, geniş spektrumlu antibiyotikBoyun dönmesi, denge kaybı (Sallabaş)Newcastle (Yalancı Veba)Tam izolasyon, aşısızlara acil aşı programıSulu, kanlı ishal, kurumaKoksidiyozAltlık temizliği, kümeste nem kontrolüAni kusma, aşırı su kaybı (Yavrular)Adenovirüs + E-ColiYemi hafifletme, antibiyotik ve elektrolitHastalıklardan Korunmanın Altın KurallarıUnutmayın; en iyi tedavi, kuşun hiç hasta olmamasını sağlamaktır.
Kümesinizde sağlık standartlarını yüksek tutmak için şu temel kurallara her zaman uymalısınız:Karantina Uygulaması: Dışarıdan aldığınız, kümese yeni katacağınız her güvercini en az 15-20 gün ayrı bir bölmede gözlem altında tutun.Kuru ve Havadar Kümes: Hastalık yapıcı bakteriler ve parazitler nemi sever. Kümesinizin altlığının daima kuru olmasını sağlayın ve hava akımının cereyan (rüzgar) yapmadan içeriyi havalandırdığından emin olun.Temiz Su ve Yem: Sulukları her gün yıkayın. Mümkünse güneşte kurutun.
Yemleri tozdan arındırılmış, küflenmemiş şekilde kapalı kaplarda saklayın.Düzenli Aşılama: Newcastle ve Salmonella gibi yıkıcı hastalıklara karşı yıllık rutin aşı takviminizi asla aksatmayın.Dışkı Gözlemi: Bir yetiştiricinin en iyi pusulası güvercinin dışkısıdır. Sabahları kümese girdiğinizde ilk işiniz yerdeki dışkıları kontrol etmek olsun. Sağlıklı bir güvercinin dışkısı fındık büyüklüğünde, üzeri hafif beyaz (ürat) ve derli toplu olmalıdır.eguvercin.com ailesi olarak tüm yetiştiricilerimize hastalıklardan uzak, sağlıklı, yavruların cıvıl cıvıl olduğu bereketli kümesler dileriz.
Unutmayın ki internet üzerindeki bilgiler bir rehber niteliğindedir; kesin teşhis ve tedavi protokolleri için daima kanatlı hayvanlar konusunda uzman bir veteriner hekime başvurmanız kuşlarınızın hayatını kurtaracaktır.