Gökyüzünde süzülen bir taklacının pırıltısına veya havayı yaran bir posta güvercininin o muazzam hızına kapılıp bu sevdaya düşmeyenimiz yoktur. Bir hevesle ilk kuşlar alınır, derme çatma bir yer yapılır... Ama iş o kuşları kümese koyduktan sonra başlar.
Kuşçuluk sadece çatıya birkaç hayvan kapatmak değil; onlara temiz bir nefes, güvenli bir yuva ve doğru bir sofra sunabilmektir.
Değerli Eguvercin.com ailesine yeni katılan, bu hobiye gönül vermiş yeni dostlarımız; aramıza hoş geldiniz. İnternetteki karmaşık, ansiklopedik ve çoğu zaman kafa karıştıran bilgileri bir kenara bırakın. Bugün, yıllarını kümes tozuna adamış yetiştiricilerin tecrübeleriyle harmanlanmış, "Gerçekten güvercin nasıl bakılır?" sorusunun cevabını, işin en temel kurallarıyla adım adım anlatacağım.
# 1. Her Şeyin Başı: Kümes (Yuva) Kurulumu
Evinizin temeli ne kadar sağlamsa, güvercinin sağlığı da kümesine o kadar bağlıdır. Kümes yaparken gösterişten ziyade işlevselliğe odaklanmalısınız.
Cereyandan Kaçının: Kuş soğuktan ölmez, ancak iki taraftan esen ve "cereyan" dediğimiz o ince hava akımından anında hasta olur. Kümesinizin havalandırması mutlaka olmalı ama rüzgar kuşun üzerine direkt vurmamalıdır. Pis hava üstten çıkmalı, temiz hava alttan süzülerek girmelidir.
Kuru Zemin Hayat Kurtarır: Güvercin nemi hiç sevmez. Tabanın ıslak kalması, koksidiyoz (kanlı ishal) ve solunum yolu hastalıklarının bir numaralı davetiyesidir. Yere mutlaka ızgara sistemi yapın ki kuş kendi dışkısıyla temas etmesin.
Kişisel Alan (Tünekler): Güvercinler bölgeci hayvanlardır. Kümeste her kuşun kendine ait bir tüneği (V şeklinde tahtalar) veya yuvası olmalıdır. Yerde topluca yatan kuşlar sürekli kavga eder, strese girer ve hastalık kapar.
# 2. Mutfak Sırları: Doğru Beslenme ve Su
Çocukluğumuzda parktaki güvercinlere attığımız o bayat ekmekleri unutun. Kümeste beslenen, antrenman yapan ve yavru büyüten bir güvercin tam bir sporcu diyeti ister.
Suyu Asla İhmal Etmeyin: Güvercinler suyu yudumlayarak değil, vakumlayarak içerler. Suluğun içi her gün fırçayla yıkanmalı ve suyu tazelenmelidir. İçine hafif yosun tutmuş, dışkı bulaşmış suluklar bütün kümesi bir günde hastanelik eder.
Kaliteli Yem Karışımı: Yaz-kış tek tip yem verilmez. Temelde buğday, mısır, arpa ve bezelye (protein için) karışımlarından şaşmayın. Yeminiz mutlaka tozsuz ve küfsüz olmalıdır. Çuvalı açtığınızda o taze tahıl kokusunu almalısınız.
Dişleri Yoktur,Kum Verin: Güvercinlerin yuttuğu sert tohumları öğütecek dişleri yoktur. Bu işi midelerinde (taşlık) kum ve ufak çakıl taşlarıyla yaparlar. Kümesin bir köşesinde içinde kırmızı kil, midye kırığı ve mineral bulunan "Güvercin Taşı/Kumu" mutlaka 7/24 durmalıdır.
Kumsuz kalan kuş yemi sindiremez, kurur gider.
# 3. Sabah Mesaisi: Gözlem ve Dışkı Kontrolü
İyi bir kuşçu, kuşlarıyla konuşmasa bile onların ne derdi olduğunu anlayan adamdır. Bunun da en büyük sırrı gözlemdir.
Kümesin Aynası Dışkıdır: Sabah kümese girdiğinizde ilk işiniz yerleri, ızgaraların altını kontrol etmektir. Sağlıklı bir güvercinin dışkısı fındık büyüklüğünde, üzeri hafif beyaz (ürik asit) ve katı olmalıdır. Eğer yerlerde su gibi cıvık, fosforlu yeşil veya kanlı dışkı görüyorsanız, tehlike çanları çalıyor demektir.
Hareketsiz Kuşu Ayırın: Yem attığınızda hepsi şıngır şıngır yeme koşarken, köşede bir kuş tüylerini kabartmış, gözlerini kısmış düşünüyorsa... Hemen o kuşu kümesten alıp ayrı bir karantina kafesine koyun. "Yarına düzelir" derseniz, yarın tüm kümesi aynı halde bulabilirsiniz.
# 4. Yeni Başlayanların Yaptığı En Büyük Hatalar
Yılların tecrübesiyle sabit, yeni başlayan dostlarımızın en çok düştüğü hataları şimdiden uyaralım ki emekleriniz ziyan olmasın:
Her Gördüğü Kuşu Almak: Çarşıdan, pazardan, eşten dosttan "Çok güzelmiş" diyerek alınan her kuş kümese atılmaz. Yeni gelen kuş her zaman "sağlıklı görünse bile" en az 15 gün ayrı bir kafeste tutulmalıdır. Kendi kuşlarınızın direncini tanımayan dışarıdan gelen bir mikrop, ayların emeğini bitirir.
Kuşları Aşırı Tok Tutmak: Önünde sürekli tepeleme yem duran kuş nazlanır, seçici olur. Kuş günde iki kez, doyana kadar yemlenmeli, doyan kuş su içmeye gittiğinde kalan yem önünden alınmalıdır. Bu, hayvanı disiplinli tutar ve yemin kirlenmesini önler.
Gereksiz İlaç Kullanımı: Kuş hapşırdı antibiyotik, ishal oldu antibiyotik... Bu en büyük yanlıştır. İlaç sadece kesin hastalık teşhisinde kullanılır. Sağlıklı kuşa haftada bir sarımsaklı su, biraz doğal elma sirkesi ve düzenli banyo vermek onu zaten zımba gibi yapacaktır.
Son Söz: Sabır, Sevgi ve İstikrar
Güvercin yetiştirmek bir günde öğrenilecek bir iş değildir. Hastalıklarla karşılaşacaksınız, yavrularınızı uçurmanın gururunu yaşayacak, bazen de atmacaya kaptırmanın hüznünü tadacaksınız. Bu işin mayasında sabır, hamurunda sevgi vardır.
Kuşlarınız sizin stresinizi ve sevginizi hisseder. Onlara temiz bir ortam, düzenli bir bakım ve şefkat sunduğunuzda inanın ki havada ve kümeste size fazlasıyla karşılığını vereceklerdir.
Eguvercin.com ailesi olarak bu güzel serüvende yolunuzun açık, kümesinizin bereketli ve gökyüzünüzün hep şenlikli olmasını dileriz. Hoş geldiniz!