Güvercin sevdası sınır tanımaz; kimi çatıdan gökyüzüne dikilen taklacının fişeğine tutkundur, kimi Ege'nin rüzgarını yaran döneğin pervanesine... Ancak güvercin dünyasında öyle bir ırk vardır ki, onların şovu gözle görülmez, sadece kronometreyle ve haritayla ölçülür. Yüzlerce, hatta bazen binlerce kilometre öteden, dağları, denizleri ve fırtınaları aşıp o daracık yuva kapısından içeri giren efsaneler: Posta (Yarış) Güvercinleri.
Değerli Eguvercin.com ailesi, bugün kümesimizde akrobatları değil, gökyüzünün gerçek maraton koşucularını ağırlıyoruz. Posta güvercini yetiştirmek, sıradan bir çatı hobisi değil, tam anlamıyla profesyonel bir spor dalıdır. Elinizdeki kuşu bir atlet gibi beslemeli, bir asker gibi eğitmeli ve bir doktor gibi sağlığını takip etmelisiniz.
İnternetteki basmakalıp, kitabi lafları bir kenara bırakalım; usta işi tecrübelerle "Şampiyon bir posta güvercini nasıl yetiştirilir?" sorusunun mutfağına girelim.
Posta Güvercinini Diğerlerinden Ayıran Nedir?
Bir posta güvercinini elinize aldığınızda, onun havada takla atmak veya oyun yapmak için değil, rüzgarı yarıp en az enerjiyle en uzun mesafeyi uçmak için yaratıldığını anında hissedersiniz.
Aerodinamik Yapı (Damla Modeli): Posta güvercininin vücudu önden arkaya doğru incelen kusursuz bir su damlası gibidir. Göğüs kasları (motoru) inanılmaz derecede güçlü, beli sıkı, kanatları uzun ve esnektir.
İpeksi Tüyler: Elinizden adeta sabun gibi kayıp gitmelidir. Tüylerinin yumuşaklığı ve sıkılığı, havada sürtünmeyi en aza indirerek kuşun yorulmasını engeller.
Pusula Gözler: Bu kuşların asıl sihri kafalarının içindedir. Dünyanın manyetik alanını okuyan o zeki gözler, güneşi ve yer şekillerini kullanarak evinin koordinatlarını milimi milimine hesaplar.
Şampiyonların Evi: Posta Kümesi (Loft) Nasıl Olmalı?
Posta güvercinleri çok hassas bir solunum sistemine sahiptir. Havada saatlerce uçacak bir kuşun ciğerleri kümeste tıkanıyorsa, o kuştan derece beklemeyin.
# 1. Mutlak Kuruluk ve Oksijen:
Kümesinizin içi her daim fırın gibi kuru ve temiz havalı olmalıdır. Amonyak kokusu posta güvercininin en büyük düşmanıdır. Üstten kirli havayı atan, alttan (kuşları cereyanda bırakmadan) temiz hava alan mükemmel bir havalandırma şarttır.
# 2. Sputnik (Tuzak Sistemi):
Posta kümeslerinin girişleri diğer kümeslere benzemez. Çatıda veya pencerede "Sputnik" dediğimiz, kuşun dışarıdan hızla içeri girebildiği ancak içeriden dışarı çıkamadığı özel bir tuzak (ızgara) sistemi bulunur. Yarıştan dönen kuş saniyeler içinde bu tuzaktan içeri girmelidir; çatıda oyalanan kuş size yarışı kaybettirir.
Maraton Koşucusunun Diyeti: Doğru Yemleme Stratejisi
Posta güvercinini bakkaldan alınan karışık güvercin yemiyle uçuramazsınız. Yarış güvercininin menüsü, antrenmanına ve yarış mesafesine göre günden güne değişir.
Kas İnşası (Protein): Yavru büyütürken ve ağır bir yarıştan dönen kuşun kaslarını tamir ederken bolca protein (bezelye çeşitleri, fiğ, burçak) kullanılır.
Kısa Mesafe Yakıtı (Karbonhidrat): 100-300 km arası hız (sürat) yarışları için kuşun motoruna hızlı yanan yakıt lazımdır. Bol mısır ve buğday bu dönemde rasyonun temelini oluşturur.
Uzun Mesafe Yakıtı (Yağlı Tohumlar): Eğer kuş 500-1000 km uçacaksa, karbonhidrat bir süre sonra biter. Kuşun yolda kendi kaslarını eritmemesi için rasyona yarıştan birkaç gün önce yüksek enerjili ve yağlı tohumlar eklenir: Yer fıstığı, aspir, kenevir, soyulmuş yulaf ve kanola. Bu tohumlar uzun yolun dizel yakıtıdır.
İşin Kalbi: Antrenman ve "Yol Verme" Eğitimi
Soyu ne kadar iyi olursa olsun, eğitimsiz bir posta güvercini ilk puslu havada kaybolur. Eğitim, kuş daha yavruyken yeme düştüğü an başlar.
# 1. Çatı Eğitimi ve Sepete Alıştırma:
Yavrular uçmaya başladığında sadece kümes etrafında 1-2 saat uçup ciğerlerini (nefeslerini) açarlar. Ancak en büyük eğitim "sepet (salma kasası)" eğitimidir. Kuşları sepete koyup kümesin içinde veya bahçede birkaç saat bekletmelisiniz ki yarış günü o daracık kasaya girdiklerinde strese girmesinler.
# 2. Kısa Mesafe Bırakmaları (Yol Verme):
Kuşlar kümes etrafında en az 1 saat durmadan uçar hale geldiğinde rota eğitimleri başlar.
İlk etapta kuşları sepete koyup kümesten 5 km uzağa götürüp salarsınız.
Birkaç gün sonra bu mesafe 10 km, sonra 20 km, 50 km ve 100 km olarak kademeli şekilde artırılır.
Kuşlar her salındığında yön bulma yeteneklerini keskinleştirir, kaslarını yol uçuşuna adapte ederler.
# 3. En Büyük Silah: Dul Sistemi (Widowhood):
Avrupa'da ve ülkemizdeki usta posta yetiştiricilerinin yarış kazandıran en büyük sırrı budur. Yarış sezonu geldiğinde erkek ve dişi kuşlar birbirlerinden ayrılır. Yarışa gönderilecek erkek kuş, sepete konulmadan hemen önce dişisine sadece birkaç saniye gösterilir ve hemen sepete alınır.
Erkek kuşun havada o yüzlerce kilometreyi yırtarak uçmasının tek bir sebebi vardır: Bir an önce evine dönüp eşine kavuşmak. Bu hırs, kuşa limitlerinin ötesinde bir hız kazandırır.
Sağlık Olmadan Hiçbiri Olmaz
Posta güvercini yetiştiricisinin kümesinde göz damlası, solunum yolu ilaçları, pamukçuk (Trichomoniasis) kürleri ve aşılar eksik olmaz. Özellikle PMV-1 (Veba) ve Çiçek aşıları kesinlikle yapılmalıdır. Yarış öncesi kuşun boğazında en ufak bir balgam, burnunda hafif bir grilik (mantar veya solunum enfeksiyonu) varsa, o kuş yarışa gönderilmez.
Doğada zayıf düşen bir posta, atmacaların ilk hedefidir.
Son Söz: Beklemenin O Çıldırtıcı Heyecanı
Posta güvercini yetiştirmek bir yaşam tarzıdır. Kuşlarınızı sabahın köründe bir kamyona yükleyip yüzlerce kilometre öteye yolladığınızda içinizi bir sıkıntı kaplar. Ancak ertesi gün çatıda elinizde çayınızla ufka bakarken, gökyüzünde beliren o küçücük siyah noktanın saniyeler içinde büyüyüp mermi gibi sputnik'ten içeri dalışını izlemek...
İşte o an, dünyada hiçbir paranın satın alamayacağı muazzam bir mutluluktur.
Eguvercin.com ailesi olarak; kümeslerinizin şampiyonlarla dolduğu, kuşlarınızın pusulasının hiç şaşmadığı ve kronometrelerin hep sizin lehinize çalıştığı yarışlar dileriz. Rüzgarınız kolayınıza, yolunuz açık olsun!